GGI - Górska Gazeta Internetowa











Szukaj w artykułach GGI:





NeoServer

WWW.COTG.GORY.INFO - serwis aktualności górskich
Górska Gazeta Internetowa

ISSN 1731-3724             



Kysucko - Orawska Kolej Leśna

Mapka KOLŻ Przebywając na wakacjach w okolicach Zwardonia warto czasami przekroczyć południową granicę naszego państwa i zwiedzić tamtejsze, atrakcyjne okolice Słowacji. W pierwszej kolejności na pewno przyciągać nas będą skaliste granie Małej Fatry lecz oprócz tego pięknego pasma górskiego można zobaczyć wiele innych ciekawostek. Jedną z nich jest na pewno skansen w miejscowości Vychylovka a dokładniej muzeum Kysucko-Orawskiej Kolei Leśnej.

Foto: R. Strakova

Słowacka Kysucko-Orawska Kolej Leśna (KOLŻ) powstała w roku 1926 z połączenia dwóch samodzielnych leśnych linii kolejowych: kysuckiej z Oszczadnicy do Chmury oraz orawskiej z Lokcy do Erdutki (obecnie Orawska Leśna). Obie te linie kolejowe wybudowane w latach 1915-1918 miały tory o prześwicie 760 mm (kolej wąskotorowa) i służyły do przewożenia drewna.
Obie te koleje połączono 10,5 kilometrowym odcinkiem z Gontkuly w Erdutce na Orawie przez przełęcz Beskid (939,1 m n.pm.) do Chmur w Kysucach. Ze względu na konieczność pokonania znacznej różnicy wysokości wynoszącej 217,69 metrów tor wykonano w postaci trzech zakosów z stacjami zwrotnymi w Chmurach i na przełęczy Beskid.

Przełęcz Beskid. Foto:S.Łukasik

Tor główny KOLŻ o długości 61 kilometrów prowadził z Oszczadnicy w Kysucach do Lokcy na Orawie. Oprócz szlaku głównego zbudowano kilka odgałęzień, które następnie przedłużano i skracano w miarę potrzeby eksploatacji lasów. Największa długość KOLŻ osiągnęła pod koniec lat 20-tych XX wieku, kiedy jej długość wynosiła prawie 110 km.
Tabor kolei tworzyły przede wszystkim parowozy MAV, Henschel, Krauss, Orenstein und Koppel. Z wagonów najczęściej wykorzystywano z wagonów towarowych z platformą przystosowaną do przewozu drewna.
KOLŻ istniała do 1.01.1969 roku, kiedy to ze względu na jej nierentowność podjęto decyzje o jej likwidacji i demontażu do dnia 31.12.1971 roku. Dzięki aktywności społeczeństwa i organów troszczących się o zabytki, udało się ocalić najcenniejszą część likwidowanej kolei, a mianowicie 8 kilometrowy odcinek Chmura - Tanecznik, który ze względu na stosowany tam system pętlowy stanowi unikat w skali światowej.
Zachowany odcinek KOLŻ uzyskał w 1974 roku miano zabytku techniki i został przekazany Muzeum Kysuckiemu w Czadcy, które w tym okresie rozpoczęło w Chmurach budowę skansenu.
Muzemu po przejęciu kolei oprócz prac konserwatorskich na odcinku Chmura - Tanecznik, odbudowy taboru lokomotyw, rozpoczęło również rekonstrukcje 2,7 kilometrowego odcinka toru do osady Kubatkowia.
Prace konserwatorskie trwały do 1980 roku kiedy to na odcinku Kubatkowia - I pętla rozpoczęto pierwsze przewozy sprawdzające historyczne pociągi. Użytkowanie odbudowanego fragmentu KOLŻ (obecnie HLUŻ - Historicka Lesna Uvratova Żeleznica) w ramach skansenu etnograficznego, rozpoczęto w 1981 roku.

Foto:G. Cabukova-Tomanikova

Ze względu na nad regionalne znaczenie HLUŻ w roku 11.06.1991 roku rząd Republiki Słowacji nadał kolei miano "zabytku narodowego" i wystąpił do UNESCO o wpisanie HLUŻ na listę światowego dziedzictwa narodów. W 1992 roku nastąpił gruntowny remont kolei oraz wymiana taboru na parowozy U34.901 (rok produkcji 1909) oraz U45.9 (rok produkcji 1916) wraz w wagonami wycieczkowymi. W roku 1994 HLUŻ został wyodrębniony z skansenu jako samodzielna wystawa Muzeum Kysuckiego z funkcją dokumentacyjno-prezentacyjną i przewozową. W 1995 roku HLUŻ otrzymało pozwolenie na przewóz pasażerów i od tamtej pory do chwili obecnej w sezonie maj - październik prowadzone są codziennie (oprócz poniedziałków) przejazdy.


opr.Stanisław Łukasik
na podstawie informatora Kysuckiego Muzeum w Czadcy


Fatal error: Call to undefined function nowe_reklama() in /home/neosever/ftp/gory.info/artyk.php on line 56